ZAKŁAD LEKSYKOLOGII I LEKSYKOGRAFII

Kierownik - prof. UW dr hab. Elżbieta Jamrozik

Członkowie:

  • prof. dr hab. Ewa Wolnicz Pawłowska
  • dr Monika Bałaga-Rubaj
  • dr Mariusz Górnicz
  • dr Marta Kaliska
  • dr Łukasz Karpiński
  • dr Monika Konert-Panek
  • dr Małgorzata Kornacka
  • dr Adam Marchwiński
  • dr Tomasz Michta
  • dr Mieczysław Nasiadka
  • dr Weronika Szemińska
  • mgr Agnieszka Błaszczak
  • mgr Alasdair Cullen
  • mgr Wojciech Drajerczak
  • mgr Sebastian Dudek
  • mgr Maciej Durkiewicz
  • mgr Dorota Kozakiewicz

Zakres badań naukowych

Zakład Leksykologii i Leksykografii prowadzi działalność naukową w zakresie (i) badań leksykalnych, (ii) badań leksykograficznych:

- badania leksykalne (diachroniczne, synchroniczne i kontrastywne) nad:

  1. mechanizmami słowotwórczymi w poszczególnych językach (derywacja przedrostkowej i przyrostkowej, złożenia, zrosty, stopień ich skostnienia) i ich produktywnością, zmianami leksykalnymi w perspektywie synchronicznej i diachronicznej;
  2. neologizmami, ich frekwencją oraz stopniem zakorzenienia (formacje okazjonalne i trwałe);
  3. zapożyczeniami językowymi, ich integracją z językiem przyjmującym; wyodrębnieniem dziedzin, w których występują zapożyczenia oraz języka, z którego pochodzą; obecnością i rolą języka angielskiego we współczesnych językach europejskich;
  4. strukturami składniowymi słownictwa, walencji czasownikowej, oraz sposobami powiązania predykatów z argumentami, co prowadzi do opracowań leksykograficznych i słowników struktur predykatowo-argumentowych znajdujących zastosowanie w pracy tłumacza i dydaktyce języków obcych;
  5. kolokacjami i łączliwością elementów leksykalnych oraz stopniem skostnienia struktur leksykalnych.

Badania te znajdują bezpośrednie przełożenie w dydaktyce oraz pracy tłumacza; mają charakter kontrastywny i są prowadzone zespołowo. Zestawienie danych pochodzących z różnych obszarów językowych pozwala sformułować wnioski natury typologicznej oraz  socjolingwistycznej odnośnie struktury słownictwa, jego tendencji rozwojowych, odmian i  funkcjonowania w poszczególnych krajach Europy.

Leksykalne badania diachroniczne w zakresie leksykologii, leksykografii i gramatykografii dążą do wykazania ciągłości zjawisk językowych oraz sposobu ich kodyfikacji na przestrzeni wieków ujawniając: 1. ewolucję słownictwa na osi temporalnej; 2. zmiany w produktywności mechanizmów słowotwórczych, wzajemne wpływy języków na siebie przejawiające się w rodzajach zapożyczeń oraz sposobie i stopniu ich integracji; 3. zmiany semantyczne jednostek leksykalnych; 2. ewolucję technik leksykograficznych.

- badania leksykograficzne:

Prowadzone nad rozwojem technik leksykograficznych i historią słowników na poszczególnych obszarach językowych,  w perspektywie dydaktycznej zmierzają do: 1. odtworzenia technik stosowanych we współczesnej leksykografii 2. sformułowania zasad doboru słownika w zależności od potrzeb użytkownika oraz umiejętności wykorzystania informacji w nim zawartych.

Przedstawiony powyżej zakres działalności naukowo-dydaktycznej Zakładu wyznacza jego główne tendencje rozwojowe i może ulec modyfikacji w zależności od jego składu osobowego, bieżących potrzeb dydaktycznych, specyfiki języków oraz indywidualnych zainteresowań członków Zakładu.

Współpraca międzynarodowa z ośrodkami uniwersyteckimi we Włoszech, Francji i Belgii.

Współpraca krajowa z Centralną Komisją Egzaminacyjną d/s matur, z ORE (dawny CODN) i Ministerstwem Edukacji Narodowej w zakresie dydaktyki języka włoskiego.