Dr hab. prof. UW Jadwiga Wajszczuk

Specjalizacja: językoznawstwo ogólne, polskie i rosyjskie w ujęciu synchronicznym; semantyka, pragmatyka; także teoria literatury.

Członek PTJ, członek Komisji Teorii Języka przy KBGJS PAN.

Przebieg studiów i zatrudnienie:

Studia polonistyczne (1960 – 1965), specjalizacja teoretyczno-literacka (w seminarium magisterskim doc Artura Sandauera) i studia rusycystyczne  (1965 –1969), specjalizacja językoznawcza (w seminarium magisterskim doc. Andrzeja Bogusławskiego).

1969 r. – magisterium (praca magisterska nt. Przeciwstawienie w języku rosyjskim -- promotor prof. Andrzej Bogusławski).

1969/70 r. – staż w Instytucie Rusycystyki UW.

1970-72 r. – dwuletnie studia doktoranckie w IR UW.

1971 r. – st. asystent w Instytucie Rusycystyki UW.

1978 r. – obrona rozprawy doktorskiej z zakresu „składni tekstu" nt. Syntaktyczny stosunek nawiązania ma materiale języka rosyjskiego, promotor prof. Anatol Mirowicz.

1979 r. – adiunkt w Instytucie Rusycystyki UW.

1981 r – przejście do Katedry Lingwistyki Formalnej (Wydział Neofilologii UW), kierownik prof. Olgierd Wojtasiewicz, następnie prof. Andrzej Bogusławski.

1997/8 r. – publikacja i obrona rozprawy habilitacyjnej nt. System znaczeń w obszarze spójników polskich (Warszawa 1997).

1998 r. – stanowisko profesora nadzwyczajnego w KLF.

Na tym stanowisku w tej jednostce pracuję dotąd (od r. 2014 na pół etatu).

 

Dydaktyka:

Jako nauczyciel akademicki (44 lata stażu) prowadziłam zajęcia ze wstępu do językoznawstwa ogólnego, z językoznawstwa ogólnego, z gramatyki polskiej i gramatyki rosyjskiej (wszystkie działy), a także z kierunków w językoznawstwie i podstaw pragmatyki na różnych wydziałach UW:, rusycystyce, slawistyce, polonistyce, anglistyce, romanistyce i germanistyce.

Od paru lat w ramach zajęć ogólno-uniwersyteckich prowadzę przy Katedrze Lingwistyki Formalnej UW zajęcia ogólnodostępne z nowych, formujących się dopiero dyscyplin, tj. z podstaw składni wypowiedzenia, teorii struktury tematyczno-rematycznej wypowiedzenia i teorii aktów mowy (pragmatyki), a także (dając nareszcie upust swoim zainteresowaniom teoretyczno-literackim) zajęcia z podstaw analizy tekstu literackiego.

W latach 2000-2005 prowadziłam rozmaite zajęcia językoznawcze na Wydziale Humanistycznym UKSW (godziny zlecone) w ramach pomocy organizującej się tam polonistyce.

 

Zainteresowania naukowe:

Moje zainteresowania początkowo dotyczyły składni tekstu. W latach 1968-1972 uczestnicząc w seminariach dr Anny Wierzbickiej, prowadzonych w IBL PAN, zainteresowałam się semantyką i uwrażliwiłam na problemy znaczenia. W trakcie przygotowywania rozprawy habilitacyjnej zaznajomiłam się pracą Bogusławskiego o strukturze tematyczno-rematycznej, co pozwoliło mi poszerzyć horyzont badawczy o problemy semantyki wypowiedzenia i zacząć systematyzować wiedzę o języku i mowie. Swoistą kontynuacją tych przemyśleń był wybór tematu rozprawy habilitacyjnej, poświęconej spójnikom jako operatorom struktury tematyczno rematycznej wypowiedzenia, a następnie studia nad metatekstem i poziomami komentarzy metatekstowych zarówno w granicach wypowiedzenia, jak i wypowiedzi.

Wszystkie moje prace są prowadzone w duchu ortodoksyjnego, tj. saussure'owskiego strukturalizmu.

 

Ważniejsze publikacje:

 

1) Dwie pozycje książkowe:

 

  • System znaczeń w obszarze spójników polskich, Warszawa 1997, s. 363 (rozprawa habilitacyjna).
  • O metatekście, Warszawa 2005, s. 248.

 

2) Ważniejsze artykuły:

  • Substytucyjna i metatekstowa interpretacja zjawiska anafory, "Jużnoslovenski filolog",  XXXVI,  Beograd 1980.
  • Pojęcie nawiązania. Analiza koncepcji Z. Klemensiewicza, "Polonica", R.VII 1981, Wrocław 1982.
  • Tekst spójny czy po prostu tekst?, [w:] Tekst i zdanie. Zbiór studiów, red. T. Dobrzyńska, E. Janus, Wrocław 1983.
  • Metatekstowe "szwy" tekstu. Casus polski spójnik a, [w:] Polish Text Linguistics. Ed. L. Lönngren, Uppsala 1984.
  • Spójnik jako zobowiązanie, [w:] Teoria tekstu, red. T. Dobrzyńska, Wrocław 1986 .
  • Союзы как гомогенный класс асинтаксических операторов. Предпосылки к описанию польских союзов. [w:] U. Junghanns, G. Zybatow (Hrsg.) Formale Slavistik. Frankfurt am Mein .
  • Conjunctions as agrammatical meaning correlators of syntactical constiuents in their functional role in utterances. [w:] B. Tošović, Die grammatischen Korrelationen, Graz 1999 (337-345).
  • Can a division of lexemes according to syntactic criteria be consistent? Biuletyn PTJ LV.
  • Functional class (so called "part of speech") assignment as a kind of meaning-bound word syntactic information, Cognitives Studies / Études Cognitives 10, Warszawa 2010.
  • Oprócz — jaka to część mowy? Rozmyślania na marginesie Andrzeja Bogusławskiego studium o znaczeniu rosyjskiego krome. „Poradnik Językowy" 2013.